ภาษีอากรและสินทรัพย์ไม่มีตัวตนที่ CEO ควรทราบก่อนการใช้บริการทดสอบการด้อยค่าของสินทรัพย์ (Impairment Test) โดยนักคณิตศาสตร์ประกันภัย
- อาจารย์ทอมมี่ พิเชฐ เจียรมณีทวีสิน
- 7 days ago
- 1 min read
ในยุคที่หลายธุรกิจขับเคลื่อนด้วยแบรนด์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม มากกว่าสินทรัพย์ที่จับต้องได้ หรือก็คือ “สินทรัพย์ไม่มีตัวตน (Intangible Assets)” อย่าง Goodwill ลิขสิทธิ์ เครื่องหมายการค้า ฐานลูกค้า หรือซอฟต์แวร์ที่พัฒนาขึ้นเองจึงกลายเป็นทรัพย์สินสำคัญของหลายบริษัท
แต่ปัญหาคือ สินทรัพย์ประเภทนี้ประเมินมูลค่าได้ยากกว่าสินทรัพย์ทั่วไปมาก และเมื่อถึงเวลาต้องทำ Impairment Test ตามมาตรฐาน TAS 36 ผู้บริหารจึงควรเข้าใจ 2 เรื่องที่สำคัญก่อน นั่นคือ เรื่อง “ภาษี” และ “ธรรมชาติของสินทรัพย์ไม่มีตัวตน” เพราะทั้งสองเรื่องส่งผลต่อการประเมินโดยตรง
มุมที่ CEO และผู้บริหารควรรู้ ก่อนตัดสินใจเลือกใช้บริการผู้ประเมินมูลค่าหรือนักคณิตศาสตร์ประกันภัย (Actuary)
ทำไมสินทรัพย์ไม่มีตัวตนถึงต้องการความเชี่ยวชาญพิเศษ?
สินทรัพย์ที่มีตัวตน เช่น ที่ดิน อาคาร เครื่องจักร เรามักหามูลค่าตลาดได้ไม่ยาก เพราะมีตลาดซื้อขายหรือสินทรัพย์เปรียบเทียบที่ชัดเจน
แต่สำหรับสินทรัพย์ไม่มีตัวตน เช่น แบรนด์ ลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร หรือสัญญาทางธุรกิจ ไม่มีตลาดให้เปรียบเทียบโดยตรง การประเมินจึงต้องอาศัยเทคนิคทางการเงินขั้นสูง ไม่ว่าจะเป็น
Discounted Cash Flow (DCF) ประเมินจากกระแสเงินสดที่สินทรัพย์จะสร้างได้ในอนาคต
Relief from Royalty Method ประเมินมูลค่าเครื่องหมายการค้าจากค่าธรรมเนียมที่กิจการประหยัดได้เพราะเจ้าของเอง
Multi-Period Excess Earnings Method (MPEEM) ประเมินสินทรัพย์ไม่มีตัวตนหลักจากกระแสเงินสดส่วนเกิน
ซึ่งวิธีเหล่านี้ไม่ได้ใช้แค่การตีราคาทั่วไป แต่ต้องอาศัยทั้งการวิเคราะห์ทางการเงิน การคาดการณ์อนาคตและการเลือกสมมติฐานที่เหมาะสมด้วย จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมหลายบริษัทเลือกใช้ผู้เชี่ยวชาญด้านการประเมินมูลค่าหรือนักคณิตศาสตร์ประกันภัยเข้ามาช่วยเพราะเป็นสายงานที่ถนัดเรื่องการวิเคราะห์ตัวเลข ความเสี่ยง และการประเมินความไม่แน่นอนในอนาคตโดยเฉพาะ
ประเด็นภาษีอากรที่ CEO ห้ามมองข้าม
CEO ส่วนใหญ่มักคิดว่า Impairment Test เป็นเรื่องของบัญชีล้วน ๆ แต่ในความเป็นจริงผลการประเมินส่งผลต่อภาษีและการตัดสินใจทางธุรกิจได้ในหลายมิติ
ขาดทุนจากการด้อยค่า ไม่ได้ใช้ลดภาษีได้เสมอไป
ในมุมบัญชี พอมีการบันทึกขาดทุนจากการด้อยค่า กำไรของบริษัทก็จะลดลงทันที แต่ในมุมภาษี อาจไม่ได้หมายความว่าจะนำไปหักเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีได้ทั้งหมด เพราะขึ้นอยู่กับประเภทสินทรัพย์และหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากรด้วย
โดยเฉพาะ Goodwill หรือสินทรัพย์ไม่มีตัวตนบางประเภท มักไม่ได้รับการยอมรับทางภาษี ทำให้บริษัทอาจต้องบันทึก Deferred Tax เพิ่มเติมตามมา
อาจกระทบ Deferred Tax ที่บันทึกไว้
เมื่อมูลค่าสินทรัพย์เปลี่ยนจากการทำ Impairment Test บริษัทอาจต้องกลับมาทบทวน Deferred Tax Asset หรือ Deferred Tax Liability ใหม่ ว่ายังถูกต้องอยู่หรือไม่
ดังนั้นหากการประเมินเกิดความคลาดเคลื่อน ก็อาจทำให้งบการเงินไม่สะท้อนภาระภาษีจริง และอาจกลายเป็นประเด็นตอนถูกตรวจสอบภายหลังได้
อาจเชื่อมโยงกับเรื่อง Transfer Pricing
กรณีที่มีการโอนสินทรัพย์ไม่มีตัวตน เช่น แบรนด์ หรือสิทธิบัตร ระหว่างบริษัทในเครือ มูลค่าที่ใช้ใน Impairment Test อาจถูกนำไปอ้างอิงในเอกสาร Transfer Pricing ได้เช่นกัน
ดังนั้น การประเมินมูลค่าควรสอดคล้องกับนโยบายของทั้งกลุ่มบริษัท เพื่อช่วยลดความเสี่ยงเรื่องข้อมูลไม่ตรงกันในอนาคต
คุณสมบัติของผู้ให้บริการที่ CEO กำลังมองหา
เพราะสินทรัพย์ไม่มีตัวตน นั้นมีความซับซ้อนและเกี่ยวข้องทั้งบัญชี การเงิน และภาษี การเลือกผู้ให้บริการจึงสำคัญมาก โดยมีหลายสิ่งที่ควรพิจารณา เช่น
มีประสบการณ์ประเมินสินทรัพย์ไม่มีตัวตนหลายประเภท ทั้ง Goodwill, Brand, Software หรือ Customer Relationships
เข้าใจทั้งมาตรฐานบัญชีและผลกระทบด้านภาษี
มีพื้นฐานด้านการวิเคราะห์ทางการเงินและการประเมินความเสี่ยง
สามารถจัดทำรายงานที่รองรับการตรวจสอบของผู้สอบบัญชีได้อย่างชัดเจนและเป็นระบบ
Impairment Test ไม่ได้เป็นแค่เรื่องบัญชี แต่กระทบธุรกิจในหลายด้าน
สำหรับ CEO การทำ Impairment Test ของสินทรัพย์ไม่มีตัวตน ไม่ใช่แค่เรื่องของมาตรฐานบัญชีอย่างเดียว แต่ยังเชื่อมโยงไปถึงกำไร ภาษี ความเชื่อมั่นของนักลงทุน รวมถึงภาพรวมทางการเงินของบริษัทด้วย
ยิ่งเข้าใจเรื่องภาษีและธรรมชาติของสินทรัพย์ไม่มีตัวตนมากเท่าไร ก็ยิ่งช่วยให้เลือกผู้ให้บริการได้เหมาะสม ตั้งคำถามได้ตรงจุดและตัดสินใจบนข้อมูลที่ครบมากขึ้น
ABS Valuation — ตีความมูลค่าธุรกิจ ให้ชัดในทุกมิติ
หากองค์กรของคุณกำลังมองหาผู้เชี่ยวชาญด้านการทำ Impairment Test หรือการประเมินมูลค่าสินทรัพย์ไม่มีตัวตน ทีมงานของ ABS Valuation พร้อมให้คำปรึกษาในหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นการประเมิน Goodwill, Brand, Customer Relationship, Software, Fair Value รวมถึงงานด้านมาตรฐานบัญชีและการวิเคราะห์ความเสี่ยงทางการเงินที่เกี่ยวข้อง
นอกจากนี้ ABS Valuation ยังได้รับความไว้วางใจจากทั้งบริษัทเอกชน องค์กรขนาดใหญ่และบริษัทจดทะเบียนในหลายอุตสาหกรรม รวมถึงได้รับรางวัลและการยอมรับด้านงานประเมินมูลค่าและที่ปรึกษาทางการเงินจากหลายสถาบัน ซึ่งสะท้อนถึงประสบการณ์และมาตรฐานกรทำงานของทีมงานได้เป็นอย่างดี หลายองค์กรที่เคยใช้บริการ ยังให้ความเห็นในทิศทางเดียวกันว่า ทีมงานสามารถอธิบายเรื่องที่ซับซ้อนให้เข้าใจง่าย ทำงานเป็นระบบ และช่วยให้ผู้บริหารเห็นภาพของความเสี่ยงและมูลค่าทางธุรกิจได้ “กระจ่าง” มากขึ้น
หากต้องการพูดคุยหรือปรึกษาแนวทางเกี่ยวกับ Impairment Test หรือการประเมินมูลค่าสินทรัพย์ไม่มีตัวตน สามารถติดต่อเราเพื่อพูดคุยรายละเอียดเพิ่มเติมได้ตามช่องทางด้านล่าง
เขียนและเรียบเรียงโดย อาจารย์ทอมมี่ (พิเชฐ เจียรมณีทวีสิน)
FSA, FIA, FRM, FSAT, MBA, MScFE (Hons), B.Eng (Hons)
อดีตนายกสมาคมนักคณิตศาสตร์ประกันภัยแห่งประเทศไทย และอาจารย์บรรยายด้านการคำนวณผลประโยชน์พนักงานด้วยหลักคณิตศาสตร์ประกันภัย ตามมาตรฐานบัญชี ฉบับที่ 19 TAS19 IAS19
อาจารย์ทอมมี่ (พิเชฐ เจียรนณีทวีสิน) โทร: (+66) 82-899-7979 E-mail: tommy.pichet@actuarialbiz.com
คุณลักษณา ชัยวุฒิธร โทร: (+66) 81-071-4060 E-mail: abs.office@actuarialbiz.com
